Risicobranches

Binnen het kader van de Wwft moeten kantoren cliënt- en dienstverleningsrisico’s risicogebaseerd beoordelen. Een belangrijk onderdeel daarvan is het meenemen van brancherisico’s: bepaalde sectoren kennen vaker kenmerken die witwassen of terrorismefinanciering kunnen faciliteren. Grub gebruikt daarom een lijst met risicobranches, gebaseerd op toezichthouderleidraden en praktijkvoorbeelden, zodat gebruikers snel kunnen herkennen wanneer aanvullend onderzoek of verscherpte maatregelen passend zijn.

Ontwikkeling van risicobranches in de leidraad

In de herziene leidraad Wwft (2024) is het inzicht in brancherisico’s verder aangescherpt ten opzichte van de versie uit 2018. De lijst met risicobranches is uitgebreid met aanvullende indicatoren voor sectoren die aanleiding kunnen geven tot een verhoogd risico op witwassen of terrorismefinanciering. Het doel hiervan is niet om branches automatisch als hoog risico te kwalificeren, maar om gebruikers te ondersteunen bij het herkennen van situaties waarin aanvullend onderzoek of nadere onderbouwing nodig kan zijn.

Tegelijkertijd zijn bepaalde branches uit de eerdere leidraad verdwenen. Dit betreft met name sectoren waar het risico in de praktijk is afgenomen, bijvoorbeeld doordat het gebruik van contant geld is verminderd of doordat de aard van de dienstverlening is veranderd. Een voorbeeld hiervan zijn kleinere bouwbedrijven, die in eerdere leidraden vaker als risicovol werden aangemerkt.

Activiteiten met een verhoogd risico

Op basis van de Specifieke leidraad Wwft van het BFT worden de volgende branches benoemd in relatie tot een activiteit die zorgen voor een verhoogd risiconiveau:

Ondernemingen in de horeca, wisselkantoren, handelaren, juweliers en souvenirwinkels vanwege intensief gebruik van contant geld.
Ondernemingen in virtuele valuta (zoals Bitcoins) vanwege de hoge mate van anonimiteit.
Ondernemingen in kunst en antiek, voetbalmakelaar, agentbetalingen en commissiebetalingen omdat hiervan moeilijk de waarde van dienst of goed niet objectief is vast te stellen.
Ondernemingen zoals belwinkels, geld(wissel)kantoren en reisbureaus vanwege de mogelijke relatie tot ondergronds bankieren.
Ondernemingen met transacties in tabaksproducten, aardolie, wapens, edele metalen, culturele kunstvoorwerpen en andere artikelen van archeologisch, historisch, cultureel en religieus belang of met grote wetenschappelijke waarde en beschermde soorten door uiteenlopende redenen zoals grote geldstromen, complexe transacties, illegale handel en subjectieve prijzen.

Bij de activiteiten wordt er in de Specifieke leidraad Wwft van het BFT ook gesproken over onderstaande activiteiten in relatie tot corruptie. Vanwege de brede categorie aan corruptie, is in overleg met experts besloten, niet deze type ondernemingen op te nemen in de lijst met risicobranches. Dit om te voorkomen dat te veel ondernemingen worden gekenmerkt als een hoog risico.

De branches die daarom niet worden meegenomen zijn:

Ondernemingen in de vastgoedsector, constructie/infrastructuur, (semi)-overheid, farmaceutische sector, delving van handel in grondstoffen, energiesector en telecomsector vanwege de vatbaarheid voor corruptie.

Specifieke branches met relatie tot hoog risico

In de Specifieke leidraad Wwft van het BFT worden daarop aansluitend de volgende branches specifiek benoemd die leiden tot een verhoogd risico:

Autohandel en handel in luxegoederen: Vanwege contant geld en waardevolle objecten die makkelijk verhandelbaar zijn.
Vastgoed: Dit omdat vastgoed vaak wordt gebruikt om crimineel vermogen wit te wassen.
Notariaat en advocatuur: Vanwege de rol als poortwachter en de mogelijkheid complexe constructies te faciliteren.
Financiële dienstverlening buiten banken: Zoals trustkantoren en betaaldienstverleners door de internationale stromen en structuren.
Horeca: door veelvuldig gebruik van contant geld en kansen voor zwartgeldcirculatie.

Aanvullende branches op basis van het document Praktijkvoorbeelden ongebruikelijke transacties witwassen en financieren van terrorisme met historie van aanwezige grote contante gelden of witwasgevoeligheid:

Supermarkten: Hoge contante omzetten in verhouding tot de branchegemiddelden.
Kappers- en schoonheidsbranche: Structureel hoge contante inkomsten en bijmengen van omzet.
Stichtingen/goededoelenorganisaties: Risico bij buitenlandse donateurs of bestuurders uit hoog risicolanden.

Optimalisatie van lijst risicobranches

Dit document is met grote zorgvuldigheid opgesteld in lijn met de Specifieke leidraad Wwft van het BFT. Wel blijft de lijst met risicobranches maatwerk. Aan dit document kunnen daarom geen rechten worden ontleend.

Ontbreekt er volgens jou een branche dan kan je deze doorsturen naar grubsupport@compliance-wise.com. Hiernaast is het uiteraard ook mogelijk om zelf branches toe te voegen aan jullie lijst met risicobranches.

Code	Titel	Reden verhoogd risico
1150	Teelt van tabak	Tabaksproducten: Illegale handel, omvangrijke contante geldstromen
1430	Fokken en houden van paarden en overige paardachtigen	Paardenfokkerij: Complex eigendom, internationale en complexe geldstromen
1440	Fokken en houden van kamelen en overige kameelachtigen	Kamelenfokkerij: Complex eigendom, internationale en complexe geldstromen
7210	Winning van uranium- en thoriumerts	Winning uranium en thoriumerts: Geopolitieke risico's en sanctierisico's
12000	Vervaardiging van tabaksproducten	Tabaksproducten: Illegale handel, omvangrijke contante geldstromen
19200	Vervaardiging van geraffineerde aardolieproducten en van producten uit fossiele brandstoffen	Olie- en energiesector: Corruptiegevoelig en complexe internationale geldstromen
20141	Vervaardiging van petrochemische producten	Chemische producten: Betrokken bij potentieel risicovolle en illegale handel
20510	Vervaardiging van vloeibare biobrandstoffen	Biobrandstoffen: Internationale stromen en complexe transacties
20590	Vervaardiging van overige chemische producten (rest)	Springstoffen en kruit: Risicovol door illegale handel en misbruikmogelijkheden
24410	Productie van edelmetalen	Edelmetalen: Hoge waarde, makkelijk verhandelbaar, subjectieve prijzen
24460	Bewerking van nucleaire brandstoffen	Nucleaire brandstoffen: Hoge internationale risico’s, illegale handel
30310	Vervaardiging van civiele lucht- en ruimtevaartuigen en aanverwante toestellen	Lucht- en ruimtevaart: Risico’s door militaire toepassingen en internationale transacties
30320	Vervaardiging van militaire lucht- en ruimtevaartuigen en aanverwante toestellen	Militaire vliegtuigen: Risico door internationale handel en sanctie-omzeiling
30400	Vervaardiging van militaire gevechtsvoertuigen	Militaire voertuigen: Risico’s door internationale handel en sanctie-omzeiling
32110	Slaan van munten	Munten slaan: Risico door hoge waarde en gebruik voor illegale betalingen
32120	Vervaardiging van juwelen en aanverwante artikelen	Juwelen: Contant geld, moeilijk objectief waardeerbaar, makkelijk te verhandelen
33180	Reparatie en onderhoud van militaire gevechtsvoertuigen, schepen, lucht- en ruimtevaartuigen	Militair onderhoud: Risico door internationale handel en sanctie-omzeiling
35210	Productie van gas	Gasproductie: Vatbaar voor corruptie en internationale transacties.
35230	Handel in gas via leidingen	Gas via leidingen: Vatbaar voor corruptie en internationale transacties
38210	Terugwinning van materialen uit afval	Afval/biogas/grondstoffen: Risico’s bij herkomst, hergebruik en fraude
46120	Handelsbemiddeling in de groothandel in brandstoffen, ertsen, metalen en chemische producten	Handelsbemiddeling grondstoffen: Internationale stromen, witwasgevoelig
46140	Handelsbemiddeling in de groothandel in machines, apparaten en werktuigen voor de industrie en in schepen en luchtvaartuigen	Handelsbemiddeling machines/schepen: Risico bij grote transacties, mogelijk corruptie
46190	Handelsbemiddeling in de niet-gespecialiseerde groothandel	Niet-gespecialiseerde groothandel: Risico door kunst, antiek en moeilijk waardeerbare goederen
46217	Groothandel in ruwe tabak	Tabakshandel: Risico op illegale import/export en witwassen
46350	Groothandel in tabaksproducten en rokersbenodigdheden	Tabaksproducten groothandel: Verhoogd risico door illegale handel
46480	Groothandel in juweliersartikelen en horloges	Luxegoederen: Contant geld, subjectieve prijzen, witwasgevoelig
46710	Groothandel in motorvoertuigen	Autohandel: Contante betalingen, makkelijk verhandelbare waarde
46720	Groothandel in onderdelen en toebehoren van motorvoertuigen	Auto-onderdelen: Risico door handel in gestolen onderdelen
46730	Groothandel in motor- en bromfietsen, inclusief onderdelen en toebehoren hiervan	Motor- en bromfietsen: Contante betalingen, makkelijk verhandelbare waarde
46811	Groothandel in vaste brandstoffen	Vaste brandstoffen: Risico bij internationale handel, corruptiegevoelig
46812	Groothandel in vloeibare en gasvormige brandstoffen	Vloeibare brandstoffen: Risico bij internationale handel, corruptiegevoelig.
46813	Groothandel in minerale olieproducten (geen brandstoffen)	Minerale olieproducten: Risico bij internationale handel, corruptiegevoelig
46821	Groothandel in metaalertsen	Metaalertsen: Risico door internationale handel, vatbaar voor corruptie
46822	Groothandel in ferrometalen en halffabrikaten daarvan	Ferrometalen: Risico door internationale handel en schrootfraude
46823	Groothandel in non-ferrometalen en halffabrikaten daarvan	Non-ferrometalen: Risico door internationale handel en schrootfraude
46851	Groothandel in chemische grondstoffen en chemicaliën voor industriële toepassing	Chemische stoffen: Risico’s door illegale handel en misbruikmogelijkheden
46871	Groothandel in autosloopmateriaal	Autosloopmateriaal: Risico door illegale herkomst van onderdelen
46872	Groothandel in ijzer- en staalschroot en gebruikte non-ferrometalen	Metaalschroot: Risico door illegale herkomst en fraude
47260	Detailhandel in tabaksproducten en aanverwante artikelen	Tabaksproducten detailhandel: risico’s door illegale verkoop en contant geld
47279	Gespecialiseerde detailhandel in overige voedings- en genotmiddelen (rest)	Wietshops: Druggerelateerde producten, ongereguleerde achterdeur en contante betalingen
47690	Detailhandel in overige cultuur- en recreatieartikelen	Kunst/antiek: Moeilijk te waarderen, subjectieve prijzen, witwasgevoelig
47770	Detailhandel in horloges en juwelen	Juweliers: Luxegoederen, contante betalingen, witwasgevoelig
47791	Detailhandel in antiek	Antiekhandel: Subjectieve waardering, internationale handel, witwasgevoelig
47810	Detailhandel in motorvoertuigen	Autodetailhandel: Contante betalingen, makkelijk verhandelbare waarde
47820	Detailhandel in onderdelen en toebehoren van motorvoertuigen	Auto-onderdelen detailhandel: Risico bij gestolen onderdelen.
47830	Detailhandel in motor- en bromfietsen, inclusief onderdelen en toebehoren hiervan	Motor/bromfiets detailhandel: Contante betalingen, makkelijk verhandelbaar
47910	Bemiddelingsactiviteiten in verband met de niet-gespecialiseerde detailhandel	Veilinghuizen: Risico’s bij kunst, antiek en moeilijk objectief waardeerbare goederen
47920	Bemiddelingsactiviteiten voor de gespecialiseerde detailhandel	Bemiddeling detailhandel: Risico bij kunst, antiek, luxegoederen
52250	Logistieke diensten: vrachtafhandeling	Goederenafhandeling: Risico’s door internationale stromen en fraude
52260	Andere vervoer ondersteunende activiteiten: documentenafhandeling	Documentenafhandeling: Risico op fraude en misbruik in internationale handel
52310	Bemiddelingsactiviteiten in verband met goederenvervoer	Bemiddeling goederenvervoer: Risico door internationale stromen
55101	Exploitatie van hotel-restaurants	Hotels/restaurants: Horeca, veel contant geld, zwartgeldrisico
55102	Exploitatie van hotels (geen hotel-restaurants), pensions en conferentie-oorden	Hotels/pensions: Horeca, veel contant geld, zwartgeldrisico
56111	Exploitatie van restaurants	Restaurants: Horeca, veel contant geld, zwartgeldrisico
56112	Exploitatie van fastfoodrestaurants, cafetaria's, ijssalons en dergelijke	Fastfood/cafetaria’s: Horeca, veel contant geld, zwartgeldrisico
56120	Exploitatie van mobiele eetgelegenheden	Mobiele eetgelegenheden: Horeca, veel contant geld, zwartgeldrisico
56210	Cateringdiensten op evenementen	Catering evenementen: Risico door contante betalingen
56220	Cateringdiensten op contractbasis en overige diensten in verband met drank en maaltijden	Catering contractbasis: Risico door contante betalingen
56300	Exploitatie van drinkgelegenheden	Drinkgelegenheden: hHge contante omzet, zwartgeldrisico.
61200	Wederverkoop van telecommunicatie en bemiddelingsactiviteiten in verband met telecommunicatie	Telecom wederverkoop/bemiddeling: Risico op misbruik in fraude/ondergronds bankieren
64110	Activiteiten van centrale banken	Centrale banken: Risico door omvangrijke transacties, poortwachtersfunctie
64191	Activiteiten van coöperatief georganiseerde banken	Coöperatieve banken: Risico door witwasconstructies
64192	Activiteiten van effectenkredietinstellingen	Effectenkredietinstellingen: Risico door witwasconstructies
64193	Activiteiten van spaarbanken	Spaarbanken: Risico door witwasconstructies
64194	Activiteiten van algemene banken	Algemene banken: Risico door complexe witwasconstructies
64310	Activiteiten van geldmarkt- en niet-geldmarktbeleggingsfondsen	Beleggingsfondsen: Risico door internationale stromen, witwasgevoelig
64320	Activiteiten van trust-, vastgoed- en agentschap rekeningen	Trustkantoren: Internationale structuren, verhoogd witwasrisico
64910	Financiële lease	Financiële lease: Risico bij misbruik voor witwasconstructies
64921	Activiteiten van hypotheekbanken en bouwfondsen	Hypotheekbanken: Risico’s bij vastgoedwitwasconstructies
64922	Activiteiten van volkskredietbanken en commerciële financieringsmaatschappijen	Volkskredietbanken: Risico’s bij fraude en witwasconstructies
64923	Activiteiten van participatiemaatschappijen	Participatiemaatschappijen: Risico door internationale stromen
64929	Activiteiten van wisselmakelaars en overige kredietverstrekking (rest)	Wisselmakelaars/kredietverstrekking: Risico’s door contant geld en witwasgevoeligheid
64991	Activiteiten van marketmakers	Marketmakers: Risico door complexiteit en internationale stromen
64999	Overige financiële dienstverlening, met uitzondering van verzekeringen en pensioenfondsen, n.e.g. (rest)	Overige financiële dienstverlening: Risico door witwasgevoeligheid
65111	Activiteiten van levensverzekeraars (geen herverzekeringen)	Levensverzekeraars: Risico door witwasgevoelige structuren
65112	Activiteiten van natura-uitvaartverzekeraars	Uitvaartverzekeraars: Risico door contante geldstromen
65121	Activiteiten van schadeverzekeraars, met uitzondering van zorgverzekeraars	Schadeverzekeraars: Risico bij fraude en misbruik
65122	Activiteiten van zorgverzekeraars	Zorgverzekeraars: Beperkt risico, maar mogelijk fraudegevoelig
65123	Activiteiten van spaarkassen	Spaarkassen: Risico door contant geld en fraude
65200	Activiteiten van herverzekeraars	Herverzekeraars: Risico door internationale stromen
65301	Activiteiten van bedrijfspensioenfondsen	Bedrijfspensioenfondsen: Risico door omvangrijke stromen
65302	Activiteiten van ondernemingspensioenfondsen en -spaarfondsen	Ondernemingspensioenfondsen: risico door omvangrijke stromen
65303	Activiteiten van beroepspensioenfondsen	Beroepspensioenfondsen: Risico door omvangrijke stromen
65309	Activiteiten van overige pensioenfondsen	Overige pensioenfondsen: Risico door omvangrijke stromen
66110	Beheer van financiële markten	Financiële markten beheer: Risico door omvangrijke transacties
66120	Bemiddeling in effecten- en goederencontracten	Effecten- en goederenhandel: Risico door internationale stromen
66191	Activiteiten van administratiekantoren voor aandelen en obligaties	Administratie aandelen/obligaties: Risico door fraudegevoeligheid
66199	Overige ondersteunende activiteiten voor financiële diensten, met uitzondering van verzekeringen en pensioenfondsen (rest)	Beleggingsadvies: Risico bij misbruik van structuren
66210	Activiteiten van risicoanalisten en schadetaxateurs	Risicoanalisten/schadetaxateurs: Risico bij fraudegevoeligheid
66220	Activiteiten van verzekeringsagenten, makelaars en assurantietussenpersonen	Verzekeringsagenten/makelaars: Risico door internationale stromen
66291	Activiteiten van verzekeringsbeurzen	Verzekeringsbeurzen: Risico door internationale stromen
66292	Activiteiten van actuariële en pensioenadviesbureaus; beheer en administratie van pensioenvermogens	Actuariële/pensioenadviesbureaus: Risico bij fraudegevoeligheid
66293	Activiteiten van waarborgfondsen	Waarborgfondsen: Risico bij misbruik
66299	Overige ondersteunende activiteiten in verband met verzekeringen en pensioenfondsen (rest)	Overige verzekeringsactiviteiten: Risico bij fraude en witwassen
66300	Vermogensbeheer	Vermogensbeheer: Risico door internationale stromen en constructies
68110	Handel in eigen onroerend goed	Vastgoed: Vaak gebruikt voor witwassen
68120	Projectontwikkeling	Projectontwikkeling: Risico bij vastgoedwitwasconstructies
69101	Activiteiten van advocaten, bewindvoerders en curatoren	Advocaten/bewindvoerders: Poortwachter, faciliteren constructies
69102	Rechtskundig advies	Rechtskundig advies: Poortwachter, faciliteren constructies
69103	Activiteiten van notarissen	Notariaat: Poortwachter, faciliteren constructies.
69104	Activiteiten van deurwaarders	Deurwaarders: Risico bij misbruik in schuldenconstructies
69105	Activiteiten van octrooibureaus	Octrooibureaus: Risico bij misbruik internationale structuren
69201	Activiteiten van registeraccountants	Registeraccountants: Poortwachter functie
69202	Activiteiten van accountants-administratieconsulenten	Accountants: Poortwachter functie
69203	Activiteiten van boekhouders	Boekhouders: Risico bij fraudegevoeligheid
69204	Belastingadvisering	Belastingconsulenten: Poortwachter functie
69209	Overige diensten op het gebied van boekhouding	Administratiekantoren: Risico bij fraudegevoeligheid
77340	Verhuur en lease van schepen	Scheepslease: Risico bij internationale handel
77350	Verhuur en lease van luchtvaartuigen	Luchtvaartuiglease: Risico bij internationale handel
79110	Activiteiten van reisbureaus	Reisbureaus: Risico relatie ondergronds bankieren
82910	Activiteiten van incasso- en kredietbureaus	Incasso/kredietbureaus: Risico bij misbruik en fraude
92000	Exploitatie van loterijen, kansspelen en kansspelautomaten	Kansspelen: Grote contante geldstromen, anonimiteit
94920	Activiteiten van politieke organisaties	Politieke organisaties: Risico bij buitenlandse financiering
94993	Activiteiten van steunfondsen (niet op het gebied van welzijnszorg)	Stichtingen/goededoelen: Buitenlandse donoren/bestuurders, hoog-risicolanden
94994	Activiteiten van vriendenkringen op het gebied van cultuur, fanclubs en overige kunstbevordering	Culturele verenigingen: Risico bij buitenlandse financiering
94996	Activiteiten van overige ideële organisaties n.e.g.	Ideële organisaties: Risico bij buitenlandse financiering
94997	Overige belangenbehartiging n.e.g.	Belangenbehartiging: Risico bij buitenlandse financiering
95250	Reparatie en onderhoud van uurwerken en sieraden	Uurwerken/sieraden reparatie: Risico bij herkomst en contante betalingen
96210	Kappers- en barbiersactiviteiten	Kappersbranche: Structureel hoge contante inkomsten, bijmengen omzet.
96220	Schoonheidsverzorging en overige schoonheidsbehandelingen	Schoonheidszorg: Risico door veel contant geld